Vragen aan en antwoorden van Gerard Tertoolen

Het Brabants VerkeersveiligheidsLabel en TotallyTraffic hielden woensdag 4 oktober in samenwerking met verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen het webinar gedrag. Tijdens en na deze online bijeenkomst was er ruimte voor het stellen van vragen. In dit artikel de vragen aan en antwoorden van Gerard Tertoolen.

Heb je het webinar gemist? Kijk de bijeenkomst hier terug:

Je gaf net aan dat je in opdracht van het Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid een onderzoek hebt uitgevoerd naar de rol van ouders in de verkeersopvoeding. Wat leverde het onderzoek voor ROV Zuid-Holland op?
Het onderzoek is uitgevoerd voor ROV-Zuid-Holland. We zien interessante inzichten over de rol van ouders in de verkeersopvoeding, representatief voor de provincie Zuid-Holland. Een paar belangrijke uitkomsten:

  • Laagopgeleide opvoeders gaan vaker met hun kinderen het verkeer in dan hoogopgeleide opvoeders.
  • In stedelijke omgevingen gaan opvoeders vaker met hun kinderen het verkeer in dan opvoeders in landelijke omgevingen.
  • Vrouwen gaan vaker met de kinderen op stap. Maar mannen begeleiden hun kinderen naar meer verschillende bestemmingen.
  • Vrouwen denken eerder dat hun kinderen veel risico lopen in het verkeer dan mannen en hebben meer de intentie om aan verkeerseducatie te doen (en doen dat ook).

Het rapport is op aanvraag verkrijgbaar. Als je een e-mail stuurt naar i.stoot@xtnt.nl, sturen we het je toe.

Je geeft aan dat laagopgeleide opvoeders vaker met hun kinderen het verkeer ingaan. Speelt autoafhankelijkheid en cultuur daarbij een rol?
We hebben dat niet expliciet onderzocht, maar dat zou een rol kunnen spelen. Verklaringen zoeken blijft een beetje gokken, omdat we het niet uit onze onderzoeksdata kunnen halen. Het zou bijvoorbeeld ook kunnen dat bij lagere inkomens meer eenverdieners zijn (daardoor lager gezamenlijk inkomen). Dus dat een partner meer tijd heeft om met de kinderen erop uit te trekken. Het rapport is op aanvraag verkrijgbaar. Als je een e-mail stuurt naar i.stoot@xtnt.nl, sturen we het je toe.

Zien we meer ongevallen met kinderen op elektrische fietsen dan bij de traditionele fietsen?
Uit de cijfers blijkt dat het aantal ongevallen met een e-bike is toegenomen. Over meer ongevallen met kinderen op e-bikes is nog niks bekend. Hieronder een paar artikelen die meer inzicht geven:

Wat zeggen deze artikelen over ongevallen met e-bikes?

  • De e-bike blijkt volgens de politie een grotere rol te spelen en dan vooral bij vijftigplussers. De cijfers betekenen niet per se dat fietsers op een e-bike het ongeluk veroorzaakten. Maar het is wel belangrijk om te kijken waar de toename vandaan komt.
  • De stijging van deze ongevallen heeft volgens de politie verschillende oorzaken. Allereerst dat het drukker is op straat. Verschillende nieuwe vervoersmiddelen zoals elektrische scooters en fatbikes zorgen voor een ander straatbeeld. De politie vermoedt dat de huidige inrichting van wegen en fietspaden hiervoor niet optimaal zijn. Daarom vraagt de politie ook aan gemeenten en provincies om te kijken of de inrichting nog aan de veiligheidsnormen voldoet.
  • Weggebruikers moeten zich volgens de politie zich ook aanpassen aan deze drukte. Fietsers op een e-bike hebben misschien niet altijd in de gaten hoe hard ze gaan. Dat kan leiden tot gevaarlijke situaties. De politie hoopt dat hiervoor meer bewustzijn komt door middel van voorlichting.

VeiligheidNL heeft onderzoek gedaan naar welke leeftijden het vaakst terechtkomen op de Spoedeisende Hulp (SEH) in Brabantse ziekenhuizen EH. Dat is de groep 12- tot 17-jarigen. Preventie bij jongeren is dus hard nodig! Ook is voor 75-plussers de kans groot dat ze betrokken raken.

Ik heb weleens de neiging om pubers die fietsen zonder licht of appen op te fiets aan te spreken op het risico dat ze zelf lopen. Is dat handig om te doen?
We hebben eigenlijk de morele plicht om dit te doen, maar tegelijk kun je hiermee een risico lopen. Niet iedereen stelt een goed advies op prijs. Het kan agressieve reacties oproepen.

Als je kijkt naar de rol van ouders in de verkeersopvoeding. Wat is dan het meest doorslaggevende wat je als opvoeder kan doen?
Oefen veel met je kinderen en breng ze niet met de auto naar school.

Waar vind ik informatie over verkeersongevallen in Noord-Brabant?
Ga bijvoorbeeld naar deze pagina >

Over de hele context: vroeger zat er een piek in de ongevallen bij jongere jeugd, van 14 tot 16 jaar. Sluit dat niet beter aan bij het gegeven dat de buitenste breindelen nog niet volledig ontwikkeld zijn bij juist die groep?
Dat kan er zeker mee te maken hebben. In deze fase nemen jongeren snel risico's. Ze doen graag dingen die een gevoel van sensatie geven. Ze denken daarbij niet altijd goed na over de mogelijke consequenties van hun gedrag. Ze realiseren zich meestal niet eens dat hun gedrag nadelige gevolgen kan hebben. Impulsief reageren en grenzen op zoeken zijn in het verkeer gevaarlijk. Dat kan zeker tot grotere ongevalsrisico’s leiden. Alleen is het lastig om dit 1 op 1 als oorzaak en gevolg te beschrijven. De leefwereld verandert ook op deze leeftijd, wat mogelijk ook tot ander verkeersgedrag leidt. Denk aan meer zelfstandige verplaatsingen bijvoorbeeld en groepsdruk.